عدم وجود تاریخ امضای سند، معضل بزرگ ثبت آنی

 یکماه از ورود ثبت آنی به زندگی روزمره دفاتر اسناد رسمی گذشت. یکماهی که چهره ی متفاوتی از این روزها و تعابیر و تفاسیر در ذهن تاریخ سردفتری برجای خواهد گذاشت و رد پای یکایک عبور کنندگان از این روزها به هر نحو، در تاریخ سردفتری به یادگار خواهد ماند. بگذریم- گذشته از تمام تعابیر و تفاسیر و بحث های حول محور این سامانه، اما دغدغه ِ بزرگی که این روزها ذهن تمام سردفتران و دفتریاران را به خود مشغول داشته، معضلی است که ممکن است به واسطه ی ثبت آنی، گریبان یکایک اسناد رسمی را در زندگی شخصی مردم در مراجعات بعدی در رسیدگیها یا مبنا قرار گرفتن تاریخهای با اهمیت خاص سند رسمی در نوردد. از این رو هفته هاست که موضوع بحث بر سر تاریخ درج شده در صدر سند (که همان تاریخ اخذ شناسه یکتاست) ذهن و فکر تمام کسانی که این برگ اسناد جدید صادره از سامانه را تحویل ارباب رجوع می‌دهند به خود مشغول داشته و در جلسات مکرر مورد بحث و بررسی قرار می گیرد اما ظاهرن منتیج به نتیجه ای نمی تواند باشد. چرا که صراحت قانون، تصریح بخشنامه و تکلیف سردفتر و موضوعیت تاریخ امضای سند در چندین مسیر متفاوت و پیچیده قرار گرفته و همراستا نیست و سرانجام این تاریخ را در ابهام فرو برده است.

مشکل از آنجا شروع می شود که در سامانه ثبت آنی با سه تاریخ متفاوت مواجهیم که عبارتند از 1- تاریخ ورود به دفتر (پس از اخذ پیش نویس سند و وارد کردن پیش نویس سند به دفتر جاری 2- تاریخ اخذ شناسه یکتا 3- تاریخ امضای سند. که صرفا در صدر سند تاریخ اخذ شناسه رویت می‌شود .

همکاران زیادی از جمع حاضر در جلسات همفکری معتقدند که باید در ذیل سند بنا به تکلیف قانونی و برای وضوح شرایط و آثار مترتب بر سند رسمی تاریخ سند را به صورت دستی وارد کرد. استدلال این گروه این است که یک بخشنامه (که دستور منع ورود هیچ نوشتار دستی در پرینت نهایی را صادر کرده) نمی‌تواند ناقض نص صریح قانون که این تکلیف را برعهده سردفتر گزارده بشود و عدم درج این تاریخ در مواقع بروز مشکل، استنادات بعدی در مراجع قضایی را دچار اختلال می کند و ضمن ایجاد مشکلات عدیده بین طرفین اسناد، موجبات دردسر و مشکلات عدیده برای مردم و نیز گرفتار شدن همه همکاران را فراهم می کند. این گروه از همکاران، صورتجلسات برخی دفاتر مبنی بر تاکید بازرسان محترم بر درج تاریخ سند به صورت دستی ذیل اسناد صادره توسط سامانه را شاهد صحت این عمل می دانند.

گروه زیاد دیگری از همکاران معتقدند بنا بر مستندات قانونی صرفا یک سند باید یک تاریخ داشته باشد و تاریخ سند همان تاریخ امضاست و از آنجا که توسط سامانه و به شکل بلاتغییر تاریخ اخذ شناسه در صدر سند درج می گردد پس اخذ شناسه صرفن و الزامن و قطعن باید در حضور متعاملین یا طرفین یک سند انجام بگیرد تا در لحظه ی قطعیت سند باشد و در صورت امضای سند تاریخ صدر سند و امضا واحد باشد و در صورت امتناع از امضای سند هم خب سند باید بی اثر شود.

این گروه معتقدند طرفین یک سند حتی اگر سند تنظیم شده را تایید کردند لیکن امضای آن به روز دیگری موکول شد سندی که برای آن روز اخذ شناسه شده و تاریخ آن روز در صدر آن آمده است باید بی اثر گردد و روز حضور مجدد آنها شناسه مجددن اخذ و در توضیحات ثبت دفتر (که یکبار برای شناسه قبلی انجام شده است) شناسه جدید درج گردد و سپس در روز امضای سند با شناسه ای که همان روز اخذ شده است ثبت و سند امضا گرفته شود.

گروه کثیر دیگری از همکاران نیز معتقدند هیچ کجای بخشنامه تصریح نشده که در صورتیکه متعاملین برای امضای سند حاضر شدند و سند تایید شد و شناسه یکتا اخذ شد اما امضای آن به روز دیگری موکول شد شناسه برای همان روز فقط معتبر است و باید بی اثر شود و برای روز بعد مجددن شناسه اخذ شود. از این رو باید سندی که فقط امضایش به روز دیگری موکول شده با همان شناسه اخذ شده به تاریخ دیگر نگه داشته شود و در روز متفاوتی که طرفین در دفتر حاضر می شوند امضا ذیل همان اخذ شود و درج تاریخ امضای سند در صفحه ی نهایی شدن و تایید نهایی (در سامانه) حاکی از تاریخ واقعی سند است که می تواند در آینده در صورت ایجاد اشکال مرجع واقع شود. استدلال این گروه برای اعتبار شناسه ی اخذ شده در روزهای قبل از امضا این است که در بسیاری از اسناد ضرورت دارد کل کار روز قبل تکمیل و بی عیب و نقص آماده امضا گردد همچون اسناد قطعی غیرمنقول یا اسناد رهنی بسیار طولانی و حساس. این گروه معتقدند حتی با توجه به  اینکه احتمال عدم موفقیت در اخذ شناسه در لحظه ی حضور برای امضای متعاملین با توجه به مشکلات فعلی وجود دارد نمی توان برای اخذ شناسه ی این اسناد صرفا برای اینکه تاریخ اخذ شناسه در صدر سند قید می شود اخذ شناسه را به روز سند موکول کرد و مراجعین را ساعتها در صف اخذ شناسه نگه داشت. این گروه اما برای این ابهام که جایگاه قانونی یگانه تاریخی که در صدر سند قید شده (و تاریخ اخذ شناسه در روزی متفاوت از روز امضای طرفین سند است) که به طور قطع و یقین مرجع استناد و تحلیل بسیاری از مراجع یا حتی مردم عادی قرار خواهد گرفت توضیحی ندارند.

تعداد کثیر و قاطعی از همکاران اما معتقدند اصل ورود به این مساله خطای محض است و هیچیک از این تحلیل ها را نباید توسعه داد. باید استناد را بر ثبت سند و اخذ شناسه در روز امضای سند گزارد چرا که ثبت آنی واقعن اگر ثبت آنی است باید بتوان تنها همین تعبیر را از آن داشت و بس. و اینطور تحلیل کرد که کل پروسه به صورت "آنی" درحال انجام شدن است و اتفاق فعلی که سرعت تنظیم اسناد کاهش یافته و در نوبت قرار گرفتن تنظیم اسناد پروسه ی صدور تا نهایی شدن یک سند را در طول چند روز قرار می دهد نباید ورود به تحلیلهای از اقتضائات ثبت آنی کند. چرا که اصل پرداختن به این موضوع که روز و روزهای قبل بتوان اخذ شناسه یکتا کرد و روزهای بعد سند را امضا گرفت جدای از اینکه صحه و حاکی از حلول کندی و اختلال در تنظیم اسناد در این شیوه است خلاف اقتضا و ادعای "آنی" بودن این شیوه است و نباید به وجهه ی اخذ شناسه در تاریخ متفاوت اصلن فکر هم کرد تا چه رسد به اینکه عملیاتی شود. این گروه معتقدند اگر تاریخ اخذ شناسه یعنی تاریخ قطعیت سند در صدر سند درج می گردد پس باید اخذ شناسه هم در روز امضا انجام شود حتی اگر دفتر در آن روز و در حضور مراجعین موفق به اخذ شناسه نشود. چرا که اقدامی غیر از این خلاف اقتضای ثبت آنی است و اگر مشکلات موجود ثبت آنی، مانع اقدام به این شیوه که از نام و توضیح بنیان گزاران آن برمی آید است بحثی جداست که باید مجزا بدان پرداخته شود.

 

در هر صورت مشکلی که به خاطر عدم حلول تاریخ امضای سند به وجود آمده است به تعبیر هر گروه دفاعیات خاص خود را دارد و مثل تمام مباحث حقوقی دیگر هزار و یک استدلال در رد و تایید هر نظریه وجود دارد. لیکن اینکه اسناد صادره ی فعلی با کدام تاریخ مرجع قرار خواهند گرفت و چه اتفاقی در این بخش از اسناد (فارغ از تمام دغدغه های محتوایی و ظاهری و مبنایی! دیگر که با سامانه وجود دارد) در حال وقوع است مشارکت همگانی و یا صدور دستورالعملی واحد برای رفع مسولیت دفاتر از عواقب بعدی آن  را ضروری می نمایاند.

 

 

/ 11 نظر / 21 بازدید
نمایش نظرات قبلی
دفتر 35 قم

در خصوص تاریخ نیز وجود تاریخ امضا از ضروریات سند است و وجود تاریخ نهایی برای سند در سامانه موید این مطلب است که لازم نیست تاریخ شناسه و تاریخ امضاء یکی باشد. برای حل این مشکل بنده در پایان متون حقوقی این عبارت را می آورم (( این سند به تاریخ ....... امضاء شد )) و در جای خالی تاریخ را دستی وارد می کنم و هنگام نهایی کردن در سامانه نیزهمان تاریخ را به عنوان تاریخ امضاء وارد می کنیم به این ترتیب ثبت دفتر و اوراق سند و سند الکترونیک ( سند ذخیره شده در سامانه ) با هم برابر خواهند بود .

امینی

سلام و عرض ادب . طبیعتا با گذشت زمان و خارج شدن قسمت های بیشتر از این کوه یخ نهفته در اقیانوس آرام عدم اطلاع کامل ، مباحث حقوقی و دفترخانه ای ـ ثبتی ـ بیشتری را ایجاب و به میدان می آورد . به قول یکی از همکاران : اکنون متولی واقعی تنظیم و ثبت اسناد سازمان است و دفترخانه واسطه لذا تمامی مسئولیت ـ از جمله بحث حضرتعالی ـ به عهده سازمان خواهد بود چه اینکه دفترخانه دو تاریخ ورود به دفتر و ذیل سند را داشتند که الان تبدیل شده است به شناسه یکتا و ثبت نهایی و جالب این که هر دو این ها دارای اثر حقوقی است .

شکوهی 18 مهاباد

با سلام و عرض ادب با اینکه ردیف 205 م ب ث وبا توجه به ماده55 ق ث مصوب سال 1310 سردفتر مکلف است تنها تاریخ ثبت سند را بروی سند درج نماید ، حال اگر تاریخ اخذ شناسه یکتا را فرض بر ثبت سند بگیریم ومتعاملین نیز در آن تاریخ حاضر و ذیل سند را امضا نمایند فکر کنم کارساز خواهد بود والا همانگونه که فرمودید آثار حقوقی درج چندین تاریخ در سند اعم از تاریخ ورود به دفتر ،تاریخ اخذ پیس نویس ودر انتها تاریخ اخذ شناسه یکتا و تائید نهائی خانمان برانداز خواهد بود. با تشکر از دقت و موشکافی تان در رابطه با درج مطلب فوق

افق سردفتری

با سلام و احترام و درود با جناب استاد امینی موافقم همراهی اولیه و مهم سردفتران نیز انان را با اتهام بی سوادی مواجه کرد به عبارتی بهتر بود در سکوت سردفتران سامانه از همان اول شهریور اجرایی می شد چون مشکلات حقوقی ان متوجه بانیان است نه سران دفاتر ضمنا چون اسم این عملکرد ثبت انی است باید برای با مسمی شدن به سمت حذف دفاتر و امار و استعلام دستی از ادارات حرکت کرد طبیعی است در این وضعیت تاریخ اصلی سند همان زمان تاریخ اخذ شناسه یکتا است .

میرزا بنویس

سلام و عرض ادب دوستانی که تاریخ سند را تاریخ اخذ شناسه یکتا میدانند ولو روزهای بعد سند امضا شود توجه فرمایند اولا میتوان ثابت کند در این تاریخ نبوده است و از طرف دیگر اگر خدای ناکرده فردی متهم به جرمی در شهر دیگری باشد باستناد تاریخ صدر سند ما از دلایل اثباتی خود برای عدم حضور در صحنه جرم استفاده میکند .... مطالب جناب امینی را کاملا قبول دارم الا آن عبارت اقیانوس آرام را زیرا در واقع باید نوشته شود "اقیانوس ناارام"

خادمی 1 مهاباد

باسلام وعرض ادب خدمت عموم همکاران وخسته نباشید خدمت سرد فتر سهرابی دلسوز ونستوه حرفه بنده درخصوص موضوع معتقدم 1= برابر ردیف 205 وماده 55 قانون ثبت درسند یک تاریخ درج میشود وان هم تار یخ ثبت سند همانا تاریخ امضای ثبت وسندوسیله متعاملین وسردفتر ودفتریار درصورت وجود 2- برابر بند 18 م ب ث سردفتر ضمن امضا سمت ونام ونام خانوادگی خودتاریخ راباید صریحن قید نمایند 3- برابر ماده 2 دستورالعمل صادره درصورت مراجعه تعاملین واحراز قصد متعاملین برای امضا واعمال هرگونه ویرایش احتمالی قبل ازااخذ شناسه وقبل ازامضا(بند 69 وردیف 75 م ب ث ) شناسه یکتا اخذ وبتاریخ همان وز سند امضا وتکمیل شود 4- اگر بهردلیل بشرح یند 3 عرض شده سند بامضا نرسید برابر مجوز صادره درتبصره 2 ماده 4 دستورالعمل ثبت آنی میتوان وباید شناسه اخذ شده فاقد اثر حقوقی راپس ازاحراز عدم امضا هیچیک ازاصحاب سند بلااثر نمود ودرمراجعات بعدی برابر مجوز بند 4 شناسه جدید اخذنمودبتاریخ روز اخذ . 5--تاریخ الکتورنیکی کردن وتایید نهایی سند درسامانه لزومن نه تاریخ ورود نه امضا نه ثبت نه تکمیل نه ... میباشد بلکه صرفا وتنها تاریخ اعلام ثبت سند به سامانه میباشد و

خادمی 1 مهاباد

....ادامه کلمنت قبلی ... همانند ارسال خلاصه بدفتراملاک وبایگانی ثبت یاثبت خلاصه درسیستم جامع املاک که میتواند تاریخ آ، بعداز تاریخ ثبت باشد .6-- باعنایت به بندهای ماقبل عرض شده درکامنت قبلی اگر بهردلیل درروز مارجعه (روز اخذ شناسه ) ثبت وسند بامضا نرسید درمراجعه بعدی ((روز قطعی امضای ثبت وسند ) شناسه جدید باتاریخ همان وز اخذ واسنادومدارک ودفاتر امضا وغائله ختم به خیر خواهدشد .7- درصورت اقدام بشرح فوق تاریخ ورود بدفتر وتاریخ ستون ورودبدفتر دردفتر + تاریخ ستون ثبت دردفتر +تاریخ درج شده وسیله سامانه دراوراق صادره + تاریخ قید شده ذیل امضا سردفتر (دراجرای بند 18 / ب ُ ) همگی کلن وصرفن یک تاریخ واحد خواهند بود ومغایرتی موجود ومتصور نخواهدبود حال اگر نظر مستند دووستان غیر ازاین باشد استفاده خواهیم کرد .

خادمی 1 مهاباد

....ادامه کلمنت قبلی ... همانند ارسال خلاصه بدفتراملاک وبایگانی ثبت یاثبت خلاصه درسیستم جامع املاک که میتواند تاریخ آ، بعداز تاریخ ثبت باشد .6-- باعنایت به بندهای ماقبل عرض شده درکامنت قبلی اگر بهردلیل درروز مارجعه (روز اخذ شناسه ) ثبت وسند بامضا نرسید درمراجعه بعدی ((روز قطعی امضای ثبت وسند ) شناسه جدید باتاریخ همان وز اخذ واسنادومدارک ودفاتر امضا وغائله ختم به خیر خواهدشد .7- درصورت اقدام بشرح فوق تاریخ ورود بدفتر وتاریخ ستون ورودبدفتر دردفتر + تاریخ ستون ثبت دردفتر +تاریخ درج شده وسیله سامانه دراوراق صادره + تاریخ قید شده ذیل امضا سردفتر (دراجرای بند 18 / ب ُ ) همگی کلن وصرفن یک تاریخ واحد خواهند بود ومغایرتی موجود ومتصور نخواهدبود حال اگر نظر مستند دووستان غیر ازاین باشد استفاده خواهیم کرد .

حسین زاده(66 اهر)

با سلام و عرض ادب و احترام خدمت کلیه همکاران محترم،ضمن احترام به نظر تمامی اساتید ارجمند اظهار نظر کننده ،بنظر حقیر توضیحات و نظرات استاد خادمی عزیز صائب است و جامع و مانع . با تجدید احترام.

صولت یاوری

باسلام برهمکاران مشکل سامانه فراتر ازتاریخ سند واین قبیل مسائل جزئی است .سامانه اجراء وشروع آن براساس قانون مصوب سامان نیافته و ازنظر شکل ومحتوا وساختار حقوقی دارای اشکالات اساسی است . یک نمونه ساده آن است که ازروز شنبه همین هفته تغییرات سامانه را به کاربران تذکرداده اند. ولی نکته جالب آنکه درهمین قسمت امکانات برنامه عنوان " فهرست تغییرات انجام گرفته درنسخه های مختلف سامانه " که بعلت طولانی بودن جمله باعث شده که درقسمت امکانات عرض پنجره دراین قسمت چند برابر سایر پنچره بشود و شکل ظاهری سامانه را ناهنجار بسازد. کماکان عرض اندام می کند واین نکته درروزهای اول شروع به کار سامانه کتبا به سازمان اعلام شده ولی دریغ ازتوجه ورفع این اشکال ساده . بنابراین سطح توقع خودمان راباید خیلی پاییین بیاوریم .وتقاضای دریافتن این قبیل مفاهیم دشوار شغلی از سامانه سازان تقاضای غریبی است .